MINGGU5 : JURNAL REFLEKSI

salam...

kuliah pada minggu ini saya telah mempelajari mengenai gamelam dan cak lempong. saya telah mempelajari banyak benda baru pada hari ini mengenai gamelan seperti cara permainan gamelan dan jenis-jenis gamelan. sebelum ini saya hanya mengetahui gamelan dan cak lempong sebagi satu muzik tradisional yang berasal daripada jawa.

Tahukan anda bahawa perkataan gamelan beasal dari jawa yang bermaksu ditubuh atau di pukul. hal ini kerana peralatan muzik yang dibunyikan dengan cara ditabuh atau dipukul. Alat muzik gamelan diperbuat daripada perunggu dan kayu, dan ada juga dari besi dan buluh \serta mempunyai larasan yang tetap atau ‘fixed tuning’. Biasanya permainan muzik gamelan dilakukan lengkap dan sempurna jika dimainkan secara ensembel. gamelan dipercayai berasal daripada Indonesia namum terdapat juga alat gamelan yang same dengan negara jiran lain seperti Thailan, filipina dab beberapa negara lain.



Pada hari ini saya telah mempelajari 2 jenis Gamelan iaitu gamelan Melayu dan gamelan Jawa. Gamelan merupakan kategeri muzik bentuk tarian utama. Gamelan Melayujuga dikenali sebagi gamelan terengganu dan lebih dikenali sebagai joget gamelan yang telah wujud di istana Riau Lingga pada Abad ke 18. muzik ini telah berpindah ke negeri pahang melalui perkahwinan antara keluarga di raja Riau dengan keluarga bendahara Pahang.

Pada awal abad ke 20 berpindah ke Istana Terengganu untuk meraikan majlis perkahwinan Sultan Sulaiman dar Terengganu dengan Tengku Mariam dari pahang. Dari sinilah bermula identiti Muzik Gamelan Melayu dan Jawa dipisahkan melalui penciptaan lagu baru dan sistem tuning, instrumentasi, dan melodi. Perubahn ini telah menjadikan muzik gamelan Terengganu adalah lebih mudah dibandingkan dengan muzik gamelan Jawa. hal ini demikian kerana Set alat gamelan Terengganu mengandungi 7 alat iaitu gendang, bonang/keromong, saron barung, sarun penerus/pekin, gambang, kenong, dan gong.

Gamelan jawa pula berasal dari Pulau Jawa Tengah dan telah dibawa oleh orang-orang Jawa ketika penjajahan orang-orang Eropah. gamelan ini merangkumi merangkumi seni tarian, wayang kulit pruwa,dan kuda kepang. Gamelan jawa biasanya dipersembahkan semasa majlis perkahwinan, berkhatan dan sebagainya.Gamelan jenis ini boleh masih terdapat di Johor, Selangor dan Wilayah Persekutuan. Muzik gamelan Jawa berfungsi dalam kehidupan rakyat sebagai permainan rakyat dan bukannya terhad untuk persembahan istana.Set alat gamelan Johor/Jawa adalah lebih banyak dan permainannya lebih kompleks berbanding gamelan Melayu. hal ini demikian kerana terdapat 9 jenis alat muzik yang terdapat dalamgamelan Jawa iaitu gendang, bonang/keromong, demung, saron barung, saron penerus/pekin, gambang, kenong, kempol dan gong.

Kebiasaanya setiap gamelan mempunyai ciri-ciri yang tersendiri yang menyebabkan ianya berbeza antara satu sama lain. perbezaan antara gamelan Jawa dan gamelan Melayu dapat dilihat daripada muziknya seperti gong kempol, bonang barung, bonang penerus, saron demong, saron barong,dan gendang. sebagai contoh, gong kempol dalam gamelan Terengganu terdapat sesetangah lagu di mana gong kempol dimainkan pada detik pertama Contohnya, lagu Lenggang Kangkung dan detik keempat pada dua gatra akhir lagu, contohnya lagu Timang Burung. manakala dalam permainan gamelan jawa, gong kempol dimainkan pada detik kedua pada gatra kedua akhir sebelum gong menghabiskan satu pusingan lagu.

selain itu, gamelan Terengganu bonang barongnya digunakan untuk membuka lagu dan memainkan melodi manakala gamelan Jawa, bonang barong dimainkan untuk membuka lagu dan dimainkan bagi detik pertama dan ketiga dalam setiap gatra. dari segi bonan penerus, gamelan Jawa memainkan not sinkopasi (up-beat),secara ‘call and respon’ (soal jawab) kepada Bonang Barong. Manakala dalam permainan gamelan Terengganu, Bonang Penerus akan memainkan melodi seperti Bonang Barong. Bonang Penerus boleh juga dimainkan secara harmoni bersama Bonang Barong dengan cara membuat improvisasi irama dan melodi. Bagi alat saron penerus pula, bagi gamelan Terengganu adalah alat yang memainkan melodi utama yang diketuk menggunakan pengetuk yang dibuat daripada tanduk haiwan berbentuk penukul dan Saron Penerus diketuk secara gandaan dan biasanya memainkan not kuaver. Seterusnya saron demung bagi gamelan jawa adalah untuk memainkan melodi utama yang diketuk menggunakan pengetuk yang dibuat daripada kayu berbentuk penukul yang disebut sebagai wilahan manakala dalam gamelan Terengganu ia dimainkan pada detik kedua dan keempat.

saya juga turut belajar mengenai tekstur muzik gamelan adalah polifoni iaitu gubahan yang mempunyai banyak lapisan suara dan ciri utama muzik gamelan ialah bentuknya yang berulang. Permainan gamelan memerlukan kemahiran muzikal serta teknikal, perasaan yang peka kepada tekstur keseluruhan serta kerjasama dan hubungan yang baik di antara setiap alat atau pemain.

CAK LEMPONG



Cak Lempong juga telah saya pelajari pada hari ini. Antara yang telah saya dapat pelajari dalam kuliah ini cak lempong juga di kenali sbg telempong, tak lempong talempong yang terdapat di daerah Lenggeng, Kuala Pilah dan Jelebu di N. Sembilan yang berasal dari Minangkabau. muzik ini digunakan untuk mengiringi nyanyian, tarian lilin, pencak silat, majlis perkahwinan dan keramaian. alat muzik cak Lempong terdiri daripada Bonang, gereteh, tingkah, sauwah, gendang ibu dan anak, serunai dan bangsi.

ALAT-ALAT CAK LEMPONG

Pada hari ini juga saya telah mendapat pengalman baru yang begitu menarik sekali. hal ini demikian kerana saya dapat merasai pengalaman sendiri bermain alat muzik bonang.walaupun pada permulaannya agak susah namun dengan tunjuk ajar dari rakan-rakan saya dapat memahami cara bermainnya sedikit demi sedikit. saya berasa seronok dengan pengalaman baru saya ini. terima kasih kepada yang terlibat membantu saya...
sekian

Teruskan Membaca...

MINGGU4 : JURNAL REFLEKSI

salam...

Tajuk yang dipelajari pada hari ini sangat menerik iaitu berkaitan dengan wayang kulit. sebelum ini saya haya sekadar mendengar mengenai wayang kulit daripada kawan-kawan saya dan saya tidak mempunyai pengalaman melihat sendiri pertunjukkan wayang kulit, namum pada hari ini saya telah dapat menambah ilmu saya mengenai wayang kulit.

Wayang kulit merupakan teater tradisional kuno malaysia. wayang kulit ini merupakan pengisahan oleh dalang dan bayang-bayang patung diatas kelir, yang memceritakan pelbagai kesah dan mempunyai pelbagai lagu. Wayang kulit terkenal di Malaysia namun ianya sebenarnya berasal daripada india dan ada yang berpendapat bahawa muzik ini berasal daripada China. sebagai contoh dalang yang terlibat dalam Wayang kulit adalah seperti berikut:

Tahukan anda terdapat empat jenis wayang kulit yang terdapat di malaysia antaranya ialah Wayang kulit Jawa, wayang kulit Gedek, Wayang kulit Melayu dan wayang kulit kelantan. wayang- wayang kulit ini sememangnya snagt unik kerana setiap jenis wayang kulit mempunyai keistimewaan masing-masing dan keistimewaan ciri masing-masing telah mewujudkan perbezaan antara wayang kulit-wayang kulit ini. per bezaan antara wayang kulit ini bleh dilihat pada isi cerita, patung, bahasa dan alat muzik yang digunakan.

Wayang Kulit Jawa ceritanya berdasarkan kepada cerita pendawa jawa yang di sadur daripada epik Mahabrata dari India namum tidak melihatkan pengaruh cerita panji. Berbeza dengan wayang kulit Melayu yang memperlihatkan pengaruh cerita panji walaupun dipengaruhi oleh wayang kulit Jawa yang menggunakan epik Mahabrata. Patung wayang kulit jawa secara keseluruhannya menyerupai patung wayang kulit kelantan dan perbezaannya dapat dilihat dari jahitan mata untuk watak pahlawan, mata pepelangan untuk watak jahat dan mata prebes untuk watak pertapa, tetapi patung dalam wayang kulit melayu mudah dikenal pasti mengikut kedudukan kepala. patung baik biasanya menundukkan kepala ke bawah dan bentuk tubuhnya adalah kecil dan elok manakala watak kasar dan sombong lazimnya berhidung besar serta mendongak keatas.
















Alat muzik digunakan oleh kedua-dua wayang kulit ini juga mempunyai perbezaan. hal ini kerana wayang kulit Jawa menggunakan alat muzik berbentuk membrafon dan idiofon seperti gamelan dan ini sangat berbeza dengan wayang kulit melayu yang menggunakan alat muzik berbentuk membrafon, kordofon dan idiofon seperti serunai dan rebab.

terdapat persamaan antara kedua-dua wayang kulit ini. hal ini dapat dilihat dari segi pergerakkan sendi patung. Kedua-dua wayang kulit ini menggerakkan kedua-dua sendi patungnya semasa persembahan. persamaan lain yang boleh di lihat ialah dari segi bahasa. bahsa yang digunakan oleh kedua-dua jenis wayang kulit ini ialah bahasa jawa dan bercampur dengan bahasa tempatan. hal ini demikian kerana wayang kulit melayu banyak menerima pengaruh daripada wayang kulit jawa.


Selain perbezaan antara kedua-dua wayang kulit ini, kita juga boleh melihat perbezaan antara wayang kulit gendek dan wayang kulit kelantan. perbezaan antara kedua-dua wayang kulit ini berlaku disebabkan oleh kawasan mereka yang berbeza kerana wayang kulit gedek banyak di mainkan di sebelah utara semenanjung malaysia manakala wayang kulit kelantan banyak dimainkan dikelantan.

cerita dalam wayang kulit gedek mempunyai banyak persamaan dengan Nong talung yang telah diubah suai mengikut budaya tempatan dan menyelitkan babak cerita yang popular pada masa kini. hal ini berbeza dengan wayang kulit kelantan kerana penceritaan wayang kulit kelantan dipengaruhi oleh hikayat sri Rama yang bersadur epik Ramayana dari India. patung kedua-dua wayang kulit ini juga berbeza kerana patung wayang kulit gedek menunjukkan pengaruh Nong Talung baik dari segi ukiran, pakaian dan hiasan serta patung-patung ini diukir menghadap kehadapan , manakala patung wayang kulit kelantan yang banyak persamaan dengan patung-patung patani yang diukir dalam bentuk mengiring dan kebanyakkannya berdiri diatas kenderaan.

perbezaan lain yang dapat dilihat ialah dari segi bahasa. dalam wayang kulit gedek menggunakanlogha siam dialek Kedah manakala wayang kulit kelantan menggunakan dialek melayu kelantan yang mempamirkan pengaruh pattani. alat muzik yang dimainkan juga berbeza kerana wayang kulit gedek menggunakan kempat-empat kategori alat muzik iaiti kordofon, idiofon, membranofon dan aerofon seperti serunai, geduk,gedombak dan lain-lain manakala wayang kulit kelantan hanya menggunakan tiga kategori alat muzik iaitu gong, canang, kesi dan lain -lain.

wayang kulit yang telah saya pelajari telah memberikan gambaran kepada saya mengenai seni muzik tradisional ini. saya juga akan lebih peka terhadap muzik dan seni yang terdapat dalam wayang kulit supaya saya dapat melihat jenis wayang kulit yang dimainkan dengan melihat pegerakkan sendi patung wayang kulit dan sebagainya. walaupun begitu saya perlu lebih banyak belajar lagi mengenai wayang kulit untuk menambahkan lagi pengetahuan yang mendalam mengenai wayang kulit.

Teruskan Membaca...

MINGGU3: JURNAL REFLEKSI

salam...

Pada minggu ini saya telah mempelajari beberapa pekara baru mengenai muzik tradisional di Malaysia seperti kaedah klasifikasi, kategori muzik tradisional Malaysia, dan ciri-ciri muzik tradisional. pengetahuan saya terhadap muzik tradisional di Malaysia adalah sekadar pada muzik-muzik yang terkenal seperti ghazal, zapin, wayang kulit, mak yung, opera china, tarian singa dan dondang sayang. walaupun saya mempunyai pengetahuan mengenai muzik-muzik ini namun tidak secara mendalam dan terdapat sesetengah daripada muzik ini yang saya ketahui hanya sekadar namanya sahaja seperyi ghazal, mak yung dan dondang sayang. Hal ini demikian kerana saya hanya mendengar nama-nama muzik tradisional ini daripada rakan-rakan saya, namun pada kuliah minggu ini saya telah dapat gambaran serba sedikit tentang muzik tradisional yang diceritakan oleh kawan-kawan saya dan saya telah dapat menambah pengetahuan saya mengenai muzik-muzik tradisional Malaysia lain yang terdapat di Malaysia.





Antara pelajaran yang telah saya dapat pada hari ini ialah kaedah klasifikasi muzik tradisional di Malaysia. Kaedah klasifikasi ini terdiri daripada adaptational (penyerapam organik) dan idiosyncratic (cara/ gaya tersendiri). adaptational ini merupakan muzik dipengaruhi oleh budaya setempat. sebagai contoh ghazal, ghazal yang dimainkan di Johor adalah berbeza dengan ghazal pathi yang berasal dari Pulau Pinang. perbezaan antara kedua-dua ghazal ini ialah di dalam ghazal pathi terdapat penari yang akan menari semasa lagu ghazal dinyanyikan tetapi ghazal yang di mainkan di Johor tidak mempunyai penyanyi seperti ghazal di Pulau Pinang. Idiosyncratic pula mempunyai gaya tersendiri dan tidak berubah mengikut budaya tempatan seperti gabus.

perkara yang menarik yang telah saya pelajari pada hari ini ialah terdapat 'Ustaz' di dalam ghazal. Ustaz yang dimaksudkan ini ialh orang yang bertanggung jawab menyanyikan lagu ghazal. panggilan ini adalah kerana ketua yang menyanyikan lagu ghazal ini boleh menyanyikan lagu ghazal dalam bahasa arab dan ustaz ini membawa maksud guru.

semasa kuliah yang lepas saya hanya mempelajari empat kategori alat muzik daripada barat namum pada minggu ini saya dapat menambah ilmu pengetahuan saya mengenai kategori alat muzik daripada CHina dan India. ketegori atau penyusunan alat muzik di China adalah berbeza dengan katogeri alat muzik daripada Barat kerana di China terdapat lapan kategori alat muzik iaitu logam, batu, kain, tanah, kulit, labu kering, buluh dan kayu. Di India pula, terdapat empat kategori penyusunan alat muzik iaitu gong, simbal, dan loceng, gendang, alat bertali dan alat tiupan. sistem penyusunan alat muzik ini telah berkembang sejak abad pertama sebelum masihi, dan ini menunjukkan bahawa masyarakat India lebih awal membuat penyusunan dalam jenis-jenis alat muzik mereka berbanding dengan Barat yang agak lewat.

Tahukan anda bahawa dalam muzik tradisional Malaysia terdapat dua ciri utama iaitu Tradisi Besar ( budaya klasik/ istana) dan Tradisi kecil (Budaya rakyat). kedua-dua ciri ini mempunyai banyak perbezaan namun begitu masih terdapat beberapa pekara yang sama antara kedua-dua muzik ini. Tradisi besar juga dikenali sebagai muzik klasik merupakan muzik yang dimainkan di Istana atau bandar dan mempunyai asas sejarah dan teori yang kukuh sehingga membolehkannya dipelajari melalui transaksi intelek serta sistematik seperti gamelan. Berbeza dengan transaksi kecil atau muzik rakyat yang hanya dimainkan oleh masyarakat petani atau desa dan tidak mudah berubah kerana pelajarannya secara bersahaja dan lebih kepada peniruan seperti wayang kulit.

saya turut mempelajari mengenai muzik sinkretik. Muzik ini di maikan di bandar dan di desa kerana muzik ini dihasilkan dengan gabungan antara muzik klasik dan muzik rakyat. Hal ini demikian kerana muzik sinkretik merupakan muzik yang merangkumi dua unsur muzik di dalamnya seperti ghazal. pada hari ini, masyarakat di Malaysia lebih berminat mendengar muzik yang bercirikan barat yang dikenali sebagai muzik kontemporary. Muzik ini adlaah bercirikan muzik barat yang digubah oleh pemuzik popular dan beleeh berubah dalam masa yang pendek. muzik ini mempunyai satu sistem notasi dan sistematik serta turut meminjamnya dari luar.

pelajaran lain yang dapat saya pelajari pada hari ini ialah mengenai enam ciri-ciri muzik tradisional Malaysia iaitu bentuk seni lakon utama, bentuk tarian utama, ensembel genderuag, vokal dan intrumental solo, ensembel sosial popular dan ensembel lain. Dalam bahagian ini saya dapat mengetahui banyak perkara mengenai muzik tradisional di Malaysia yang sebelum ini tidak saya ketahui. sebagai contoh, ensembel genderang mempunyai ciri-ciri stand alone, boleh digunakan dalam upacara dan retual tertentu atau seni mempertahankan diri.

keseluruhannya, pelajaran yang saya dapat pelajari pada hari ini sangat menarik walaupun terdapat beberapa perkara yang agak sukar untuk difahami. walaubagaimana pun dengan tunjuk ajar yang diberikan oleh pensyarah telah banyak membantu saya untuk lebih memahami tajuk ini. sebagai contoh, pensyarah telah menyuruh pelajar kursus muzik menunjukkan rentak permainan kompang tanpa menggunakan kopan tetapi hanya dengan menepuk tangan telah berjaya memberikan gambaran kepada saya mengenai muzik kompang.

selepas mempelajari topik hari ini saya dapat menambahkan lagi pengetahuan saya dengan mengaplikasi pengajaran yang diajar oleh pensyarah dan sentiasa memandang secara kritikal setiap muzik yang saya dengar dan lihat.

Teruskan Membaca...

MINGGU2: JURNAL REFLEKSI

salam...

kuliah minggu pada minggu ini adalah menarik walaupun ini merupakan kuliah pertama yang telah saya hadiri. Kuliah yang diberikan telah banyak menambah ilmu pengetahuan saya mengenai apa itu muzik , walaupun terdapat sesetengah perkara yang sukar difahami oleh saya.

Sebelum saya mengikuti kuliah ini saya beranggapan bahawa muzik hanya sekadar lagu dan alat muzik. Walaupun saya suka mendengar lagu dan sering mendengar lagu, hanya mengetahui beberapa jenis alat muzik yang biasa dimainkan seperti gitar, piano, biola, gendang, kompang, dan dram. Saya tidak mengetahui apa itu muzik, jenis-jenis alat muzik dan tidak mempunyai minat untuk mengetahui lebih lanjut mengenai 'apa itu muzik', Namun setelah mengikuti kuliah ini selama dua jam saya berasa muzik adalah satu pekara yang unit dan saya perlu diketahui tentang 'apa itu muzik'.

Setelah berada selama dua jam dalam kuliah, banyak maklumat mengenai muzik yang saya perolehi seperti soundscape, sejayah, budaya muzik, katogeri alat muzik dan konsep atau struktuk muzik yang tidak pernah saya ketahui sebelum ini.
sebelum ini saya tidak pernah terfikir bahawa bunyik-bunyik yang dihasilkan oleh kita setiap hari boleh menghasilkan sebuah musik yang menarik, namun setelah mempelajari mengenai soundscape saya telah mengetahui muzik boleh dihasilkan melalui pelbagai cara tanpa menggunakan alat muzik.





Tanpa kita sedari muzik adalah berbeza bagi setiap negara walaupun muzik yang dimainkan adalah seakan-akan. sebagai contoh muzik hip hop yang dimainkan di Malaysia adalah berbeza dengan muzik hip hop yang dimainkan di negara Korea walaupun muziknya adalah seakan-akan sama. Hal ini demikian kerana budaya yang berbeza bagi negara-negara ini menyebabkan muzik yang dihasilkan agak berbeza antara satu sama lain.

Tahukan anda bahawa muzik tradisional di negara kita telah banyak dipengaruhi oleh muzik daripada negara luar seperti negara di Asia Barat, China, india dan negara-negara sekitar Malaysia. pengaruh ini disebabkan oleh proses asimilasi dan interaksi budaya yang berlaku pada zaman dahulu.

Pengetahuan baru yang dapat saya ketahui semasa kuliah dijalankan ialah alat muzik dibahagikan kepada empat kategori. Kategori- kategeri alat muzik ialah Kardofon (muzik yang menggunakan tali), membrafon (muzik yang dihasilkan dengan menggunakan kulit ), aerofon ( bunyik melalui lubang udara) dan idiofon ( muzik yang dihasilkan melalui tindak balas rangka badan).

Di akhir kuliah, saya dapat mempelajari mengenai konsep-konsep yang terdapat di dalam muzik seperti melodi, ritma/ meter, harmoni, bentuk atau forum, notasi, ekspresi/ tafsir yang tidak pernah saya ketahui sebelum ini. walaupun agak sukar untuk difahami namun saya berasa seronok mempelajari tentang tajuk ini.
Melalui ilmu yang telah saya perolehi semasa mendengar kuliah pada minggu ini menjadikan saya lebih peka kepada bunyik-bunyian yang sering didengari di sekeliling saya. saya juga, boleh mengaplikasikan pengajaran yang diajar dengan mengelaskan alat muzik yang dimainkan semasa mendengar lagu.

Teruskan Membaca...

BIODATA

Nama	Lubna Binti Md Ghaus
No Matriks	D20081032657
Program	Pendidikan Sejarah
Kumpulan	A
Semester	Lima (5) / Semester 1 2010/2011
Subjek	SMP 2252 – Muzik Tradisional
Email	lubnaice@gmail.com
Alamat Blog	http://smp2252lubna.blogspot.com
Negeri Asal	Melaka
Foto

Teruskan Membaca...